{"id":754,"date":"2023-12-16T13:35:35","date_gmt":"2023-12-16T13:35:35","guid":{"rendered":"https:\/\/michalbaranski.pl\/?p=754"},"modified":"2023-12-17T09:54:25","modified_gmt":"2023-12-17T09:54:25","slug":"dzwony-sw-tomasza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/michalbaranski.pl\/index.php\/2023\/12\/16\/dzwony-sw-tomasza\/","title":{"rendered":"Dzwony \u015aw. Tomasza"},"content":{"rendered":"

Mniej wi\u0119cej rok temu pisa\u0142em na blogu o piosence Stinga na temat Ksi\u0119gi Liczb,<\/a> kt\u00f3ra pochodzi z jego najnowszej p\u0142yty The Bridge <\/em>i jest fascynuj\u0105cym przyk\u0142adem odniesie\u0144 religijnych w tw\u00f3rczo\u015bci Stinga. Teraz za\u015b przysz\u0142a pora na najlepszy (moim zdaniem) utw\u00f3r z tego samego albumu: The Bells Of St. Thomas<\/em>, w kt\u00f3rym mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 wr\u0119cz o mistycznej syntezie religii, sztuki i \u017cycia. Zanim przejd\u0119 do tekstu, warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce zosta\u0142 on napisany do gotowej muzyki Dominica Millera – wieloletniego gitarzysty Stinga – kt\u00f3ry nagra\u0142 j\u0105 kilka lat wcze\u015bniej na swoim albumie Silent Light\u00a0<\/em>jako melancholijn\u0105 gitarow\u0105 kompozycj\u0119 pod tytu\u0142em Valium<\/em>. Dlatego kiedy us\u0142ysza\u0142em pierwsze d\u017awi\u0119ki\u00a0The Bells Of St. Thomas<\/em>, pomy\u015bla\u0142em sobie, \u017ce Sting tym razem poszed\u0142 na skr\u00f3ty – nie maj\u0105c zapewne pomys\u0142u na piosenk\u0119, dopisa\u0142 jaki\u015b tek\u015bcik do gotowego utworu Millera i jest kolejna zapchajdziura na p\u0142yt\u0119. Kiedy jednak ws\u0142ucha\u0142em si\u0119 w \u00f3w „tek\u015bcik”, to praktycznie zaniem\u00f3wi\u0142em z wra\u017cenia. Nie do\u015b\u0107, \u017ce jest to naprawd\u0119 g\u0142\u0119boka opowie\u015b\u0107, to jeszcze w niezwyk\u0142y spos\u00f3b \u0142\u0105czy si\u0119 z t\u0105 spokojn\u0105 muzyk\u0105, kt\u00f3ra jakby wr\u0119cz pomaga\u0142a odkrywa\u0107 t\u0119 g\u0142\u0119bi\u0119.<\/p>\n

Tekst rozpoczyna si\u0119 refleksj\u0105 skacowanego faceta budz\u0105cego si\u0119 w Antwerpii w \u0142\u00f3\u017cku bogatej kobiety, naturalnie nic nie pami\u0119taj\u0105c z poprzedniego wieczoru. Rozpoznaje jednak, \u017ce jest niedziela, bo s\u0142ycha\u0107 ko\u015bcielne dzwony – nie wiadomo czy bardziej za oknem, czy wewn\u0105trz g\u0142owy. Przywo\u0142uje mu to na my\u015bl S\u0105d Ostateczny oraz posta\u0107 \u015aw. Tomasza, kt\u00f3ry przecie\u017c jest aposto\u0142em znanym jako „niewierny Tomasz” – na marginesie wed\u0142ug mnie jest to do\u015b\u0107 krzywdz\u0105ce, bo Tomasz by\u0142 raczej w\u0105tpi\u0105cy ni\u017c niewierny, a to pewna r\u00f3\u017cnica. Nast\u0119pnie przenosimy si\u0119 do wyimaginowanego ko\u015bcio\u0142a \u015aw. Tomasza (w Antwerpii nie ma, ani – o ile mi wiadomo – nigdy nie by\u0142o ko\u015bcio\u0142a o takim wezwaniu), w kt\u00f3rym podmiot liryczny skupia si\u0119 na intryguj\u0105cym (autentycznym) obrazie Rubensa przedstawiaj\u0105cym wspomnianego aposto\u0142a, przygl\u0105daj\u0105cego si\u0119 ranom zmartwychwsta\u0142ego Chrystusa. Obraz ten (na zdj\u0119ciu powy\u017cej) w rzeczywisto\u015bci jest tryptykiem z 1615 roku, kt\u00f3ry Rubens namalowa\u0142 dla burmistrza Antwerpii Nicolaasa Rockoxa, umieszczonego zreszt\u0105 wraz z ma\u0142\u017conk\u0105 na bocznych skrzyd\u0142ach. Dzie\u0142o to mo\u017cna obecnie ogl\u0105da\u0107 w Kr\u00f3lewskim Muzeum Sztuk Pi\u0119knych w Antwerpii.\u00a0 Rany Chrystusa, kt\u00f3re ogl\u0105da \u015bw. Tomasz „za nas wszystkich” (jak wy\u015bpiewuje Sting) s\u0105 tu nie tylko ranami zadanymi Bogu przez ludzki grzech, ale te\u017c ranami zadanymi przez nas sobie nawzajem np. przez zdrad\u0119 lub rozstanie. Natomiast tytu\u0142owe dzwony na dachu ko\u015bcio\u0142a \u015aw. Tomasza to powracaj\u0105cy motyw prowokuj\u0105cy do refleksji nad ludzkim sceptycyzmem i niewierno\u015bci\u0105, zar\u00f3wno w sensie relacji z Bogiem, jak i relacji mi\u0119dzyludzkich, zw\u0142aszcza ma\u0142\u017ce\u0144skich. Dlatego te dzwony cierpi\u0105, p\u0142acz\u0105, s\u0105 pop\u0119kane i zniszczone „jak ziemia w czasie suszy”, by\u0107 mo\u017ce staj\u0105c si\u0119 w ten spos\u00f3b symbolem poranionego ludzkiego \u017cycia. A swoim ci\u0105g\u0142ym biciem przywodz\u0105 na my\u015bl nieuchronny dzie\u0144 S\u0105du i wzywaj\u0105… no w\u0142a\u015bnie: do czego?<\/p>\n

W tym w\u0142a\u015bnie osobi\u015bcie widz\u0119 sens tej piosenki w kontek\u015bcie adwentowym. Cho\u0107 podmiot liryczny przyznaje wprost, \u017ce nie zna znaczenia tych dzwon\u00f3w i nie wie czego one od niego oczekuj\u0105, to jednak ich d\u017awi\u0119k powoduje, \u017ce zaczyna rozmy\u015bla\u0107 o swoim \u017cyciu, o relacjach, o do\u015bwiadczonych i wy\u015bwiadczonych zranieniach i o w\u0105tpliwo\u015bciach dotycz\u0105cych wiary (w istocie Sting m\u00f3wi sam o sobie, \u017ce jest agnostykiem). My\u015bl\u0119, \u017ce Adwent to czas takiej w\u0142a\u015bnie refleksji, a dzwony wci\u0105\u017c, jak w tej pi\u0119knej piosence, przypominaj\u0105: Pan jest blisko…<\/p>\n

 <\/p>\n