{"id":691,"date":"2023-02-17T14:37:41","date_gmt":"2023-02-17T14:37:41","guid":{"rendered":"https:\/\/michalbaranski.pl\/?p=691"},"modified":"2023-02-17T14:37:41","modified_gmt":"2023-02-17T14:37:41","slug":"opowiadanie-o-wiezy-babel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/michalbaranski.pl\/index.php\/2023\/02\/17\/opowiadanie-o-wiezy-babel\/","title":{"rendered":"Opowiadanie o Wie\u017cy Babel"},"content":{"rendered":"

Dzisiaj kolejny raz czytamy w liturgii powszechnie znane opowiadanie o Wie\u017cy Babel (Rdz 11,1-9<\/em>). Opowiadanie, kt\u00f3re nastr\u0119cza troch\u0119 trudno\u015bci interpretacyjnych, zw\u0142aszcza gdy spojrzymy w szerszym kontek\u015bcie. Patrz\u0105c wnikliwie na tre\u015b\u0107 10 i 11 rozdzia\u0142u Ksi\u0119gi Rodzaju, z pewno\u015bci\u0105 zaobserwujemy, \u017ce to opowiadanie jest jakby „wtr\u0105cone” w \u015brodek historii o tym, co si\u0119 dzia\u0142o po potopie i pod wzgl\u0119dem tre\u015bci nie jest z t\u0105 histori\u0105 bezpo\u015brednio po\u0142\u0105czone. I niby zdawa\u0142oby si\u0119, \u017ce jest to wyja\u015bnienie powstania r\u00f3\u017cnych lud\u00f3w i j\u0119zyk\u00f3w, ale gdy przeczytamy rozdzia\u0142 10, zobaczymy, \u017ce zosta\u0142o to wyja\u015bnione ju\u017c wcze\u015bniej. Po co zatem redaktor tradycji kap\u0142a\u0144skiej umie\u015bci\u0142 opowiadanie o Wie\u017cy Babel w tym miejscu?<\/p>\n

Opowiadanie to pochodzi z czas\u00f3w, gdy Izrael by\u0142 ludem nomad\u00f3w i w\u0119druj\u0105c napotyka\u0142 na miasta-fortece, zbudowane przez inne ludy. St\u0105d g\u0142\u00f3wnym celem tego tekstu mia\u0142o by\u0107 prawdopodobnie wyja\u015bnienie powodu, dla kt\u00f3rego wszyscy wok\u00f3\u0142 buduj\u0105 miasta, a Izrael ci\u0105gle pielgrzymuje. Miasto jest tu przedstawione niezbyt pozytywnie, na co wskazuje chocia\u017cby sama nazwa Babel odnosz\u0105ca si\u0119 do staro\u017cytnego Babilonu, kt\u00f3ry by\u0142 cz\u0119sto odczytywany jako miejsce grzechu, rozpusty i oddalenia od Boga. Miasto w tym opowiadaniu to symbol zar\u00f3wno tw\u00f3rczej wolno\u015bci cz\u0142owieka, jak i obrony przed \u015bwiatem zewn\u0119trznym, zapewniaj\u0105cej spok\u00f3j. Tak\u017ce jedno\u015b\u0107 ludzi jest tu podyktowana nie mi\u0142o\u015bci\u0105, ale niepokojem o w\u0142asne bezpiecze\u0144stwo. Natomiast r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 nie jest niczym z\u0142ym, ale stanowi zamierzone dzia\u0142anie Boga (zob. r\u00f3wnie\u017c Rdz 1,28 i Rdz 9,1). B\u00f3g interweniuje, aby wyzwoli\u0107 ludzi z ich l\u0119k\u00f3w przed w\u0119dr\u00f3wk\u0105, przerwa\u0107 budowanie obronnej twierdzy i sk\u0142oni\u0107 ich do powierzenia Mu swojego losu.<\/p>\n

W moim odczuciu tekst ten mo\u017cna odnie\u015b\u0107 tak\u017ce do szeroko poj\u0119tej roli religijno\u015bci w \u017cyciu cz\u0142owieka. Ot\u00f3\u017c w czasach staro\u017cytnych ludzko\u015b\u0107 maj\u0105c minimaln\u0105 wiedz\u0119 o prawach biologii, fizyki itd., do wyja\u015bnienia pewnych (nawet najbardziej podstawowych) zjawisk i zmian zachodz\u0105cych w przyrodzie u\u017cywa\u0142a religii. \u015awiadectwo tego znajdujemy w\u0142a\u015bnie w opowiadaniach Starego Testamentu. Religia t\u0142umaczy\u0142a r\u00f3\u017cne niezrozumia\u0142e dla \u00f3wczesnych ludzi zjawiska interwencj\u0105 Boga – Jego trosk\u0105, Jego gniewem, Jego ch\u0119ci\u0105 pokierowania \u015bwiatem czy zmuszenia cz\u0142owieka do okre\u015blonych dzia\u0142a\u0144. W miar\u0119 up\u0142ywu wiek\u00f3w, rozwoju nauki i wzrostu wiedzy, ludzie coraz wi\u0119cej zjawisk zacz\u0119li t\u0142umaczy\u0107 naukowo, a rola religii mala\u0142a. Chocia\u017c l\u0119ki pozosta\u0142y, to ludzko\u015b\u0107 ma ju\u017c swoje bardziej rozwini\u0119te sposoby obrony przed niebezpiecze\u0144stwami ni\u017c tylko modlitwa. R\u00f3\u017cne narody potrafi\u0105 wspaniale wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 dla bezpiecze\u0144stwa swoich obywateli. Wszystko to jest bardzo pi\u0119kne, ale \u0142atwo przy tym zapomnie\u0107 o Bogu, dlatego On przypomina o sobie przez r\u00f3\u017cne wydarzenia wymykaj\u0105ce si\u0119 ludzkiej zdolno\u015bci budowania, wyja\u015bniania i ochrony. Ci\u0105g\u0142y rozw\u00f3j naukowo-technologiczny staje si\u0119 budowaniem biblijnej Wie\u017cy Babel. Niby ludzko\u015b\u0107 dobrze sobie radzi z r\u00f3\u017cnymi problemami, niby pnie si\u0119 coraz wy\u017cej, ale i tak nie ma szans na ostateczne wyja\u015bnienie wszystkiego. W centrum \u017cycia powinna stan\u0105\u0107 nie wie\u017ca zbudowana w\u0142asnym wysi\u0142kiem, ale B\u00f3g i Jego wola. Wtedy ludzkie wysi\u0142ki b\u0119d\u0105 mia\u0142y sens.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dzisiaj kolejny raz czytamy w liturgii powszechnie znane opowiadanie o Wie\u017cy Babel (Rdz 11,1-9). Opowiadanie, kt\u00f3re nastr\u0119cza troch\u0119…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":693,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10,4],"tags":[],"class_list":["post-691","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","category-mysli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/michalbaranski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/691","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/michalbaranski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/michalbaranski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/michalbaranski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/michalbaranski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=691"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/michalbaranski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/691\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":694,"href":"https:\/\/michalbaranski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/691\/revisions\/694"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/michalbaranski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/693"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/michalbaranski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=691"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/michalbaranski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=691"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/michalbaranski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=691"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}